مگس‌ پران‌ های چشمی چیستند و چگونه درمان می‌شوند؟

جدول محتوا
مگس‌ پران‌ های چشمی چیستند و چگونه درمان می‌شوند؟

دسته بندی محصولات

مگس‌ پران‌ های چشمی چیستند؟

مگس‌ پران‌ های چشمی نقاط سیاه کوچکی در دید شما هستند. این نقاط، لکه‌ها، نقطه‌ها، حلقه‌ها یا خطوطی به شکل تار عنکبوت هستند که بدون هدف در میدان دید شما حرکت می‌کنند. با اینکه آزاردهنده هستند، مگس‌ پران‌ های چشمی، که به‌سادگی “مگس‌ پران” نیز نامیده می‌شوند، بسیار رایج بوده و معمولاً جای نگرانی ندارند.

مگس‌ پران‌ ها در ژل شفاف و مانندی به نام زجاجیه ایجاد می‌شوند که محفظه پشتی چشم را پر کرده و مسئولیت حفظ شکل کروی چشم را بر عهده دارد. به همین دلیل، این مگس‌ پران‌ ها به‌عنوان “مگس‌ پران‌ های زجاجیه” نیز شناخته می‌شوند.

علت ایجاد مگس‌ پران‌  چشم چیست؟

مگس‌ پران‌ چشمی به علت توده‌های نامنظم کلاژن ایجاد می‌شوند که در زجاجیه مایع‌شده شناور هستند و می‌توانند نوری که از چشم عبور می‌کند را تحت تأثیر قرار دهند. هنگامی که این توده‌ها به شبکیه حساس به نور در پشت چشم نزدیک می‌شوند، سایه‌هایی روی شبکیه می‌اندازند که ما آن‌ها را به‌عنوان مگس‌پران می‌بینیم.

بدنه زجاجیه عمدتاً از آب تشکیل شده است، اما همچنین حاوی پروتئینی به نام کلاژن است. با افزایش سن، زجاجیه کمتر شبیه ژل می‌شود و به حالتی آبکی‌تر تبدیل می‌شود. در این حالت، تکه‌هایی از کلاژن در زجاجیه به هم می‌چسبند و ساختارهایی به شکل پرز ایجاد می‌کنند. این‌ها همان خطوط موج‌دار در دید شما هستند.

مگس‌ پران‌ در چه زمانی بیشتر دیده می‌شود؟

احتمالاً مگس‌ پران‌ زجاجیه را زمانی که به آسمان صاف یا ابری نگاه می‌کنید بیشتر مشاهده می‌کنید. آن‌ها اغلب در میدان دید پیرامونی ظاهر می‌شوند و ممکن است به‌راحتی یک مگس‌ پران را با حشره‌ای که در مقابل صورت شما پرواز می‌کند اشتباه بگیرید.

زمان دیگری که افراد متوجه مگس‌ پران‌ها می‌شوند، هنگامی است که به صفحه‌ نمایش رایانه‌ای که پس‌زمینه سفید یا روشن دارد، خیره می‌شوند.

وقتی که شروع به دیدن مگس‌ پران‌ می‌کنید، نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند دشوار باشد، به‌ ویژه اگر دچار استرس یا خستگی باشید.

از آنجایی که توده‌های کلاژنی که مگس‌ پران‌ را ایجاد می‌کنند معمولاً در پیرامون زجاجیه معلق هستند، نگاه مستقیم به آن‌ها ممکن است غیرممکن باشد. زمانی که چشم خود را حرکت می‌دهید تا آن‌ها را بهتر ببینید، مگس‌ پران نیز به همان جهت حرکت کرده و دوباره به دید پیرامونی شما بازمی‌گردد و از میدان دیدتان خارج می‌شود.

چه زمانی مگس‌ پران‌ چشم یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شوند؟چه زمانی مگس‌ پران‌ چشم یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شوند؟

مشاهده تعداد کمی مگس‌ پران گاه به گاه معمولاً نگران‌کننده نیست. با این حال، اگر تعداد زیادی مگس‌ پران یا نقاط به‌طور ناگهانی ظاهر شوند، به‌ ویژه اگر با نورهای چشمک‌زن همراه باشند، باید فوراً به یک متخصص چشم مراجعه کنید.

ظاهر شدن ناگهانی این علائم ممکن است به این معنا باشد که زجاجیه در حال جدا شدن از شبکیه است، که به این وضعیت “جداشدگی زجاجیه خلفی” (PVD) گفته می‌شود، یا ممکن است نشان‌ دهنده جدا شدن شبکیه از لایه داخلی پشت چشم باشد که حاوی خون، مواد مغذی و اکسیژن لازم برای عملکرد سالم چشم است.

وقتی ژل زجاجیه به شبکیه ظریف فشار می‌آورد، ممکن است باعث ایجاد پارگی یا سوراخ کوچکی در شبکیه شود. زمانی که شبکیه پاره شود، زجاجیه می‌تواند به داخل این بازشدگی نفوذ کند و شبکیه را بیشتر از لایه داخلی چشم جدا کند و در نتیجه جداشدگی شبکیه رخ دهد.

در موارد پارگی یا جداشدگی شبکیه، باید سریعاً درمان انجام شود تا یک جراح چشم بتواند شبکیه را دوباره به جای خود متصل کند و عملکرد بینایی را قبل از ازدست‌رفتن دائمی بینایی بازگرداند.

یک مطالعه بر روی ۳۵۰ بیمار مبتلا به جداشدگی زجاجیه خلفی که در ژورنال “چشم‌پزشکی” منتشر شده است، نشان داد که از ۱۶۳ بیمار که به دلیل علائم یکی دو مگس‌پران (با یا بدون چشمک‌های نوری) به کلینیک مراجعه کرده بودند، ۱۲ نفر از آن‌ها (۷.۳%) دچار پارگی شبکیه شدند.

بر اساس این یافته، اگر به‌طور ناگهانی مگس‌ پران‌ های بزرگی در دیدتان ظاهر شد، حتی اگر چشمک‌ های نوری را تجربه نکنید، بهتر است فوراً به چشم‌پزشک خود مراجعه کنید تا اطمینان حاصل کنید که مگس‌ پران‌ ها خطرناک نیستند.

علت جداشدگی زجاجیه چیست؟

همان‌طور که قبلاً ذکر شد، جداشدگی زجاجیه خلفی (PVD) یکی از علت‌های رایج مگس‌ پران‌ های زجاجیه است. اما در موارد نادرتر، این علائم می‌توانند با پارگی یا جداشدگی شبکیه همراه باشند که ممکن است با PVD مرتبط باشد.

با گذشت زمان، زجاجیه در مرکز مایع‌تر می‌شود و این گاهی اوقات به این معناست که بخش مایع‌تر مرکزی نمی‌تواند وزن ژل زجاجیه سنگین‌تر پیرامونی را تحمل کند. در این حالت، ژل پیرامونی به داخل مایع مرکزی فرو می‌ریزد و از شبکیه جدا می‌شود، مانند حالتی که ژل از داخل قالب ژلاتین جدا می‌شود.

مگس‌پ ران‌ های چشمی که به علت جداشدگی زجاجیه خلفی ایجاد می‌شوند، در مرکز رقیق تر زجاجیه قرار می‌گیرند.

برآورد می‌شود که بیش از نیمی از افراد تا سن ۸۰ سالگی دچار جداشدگی زجاجیه خلفی شوند. خوشبختانه، اکثر این جداشدگی‌های زجاجیه منجر به پارگی یا جداشدگی شبکیه نمی‌شوند.

چشمک‌های نوری در طی این فرایند به این معناست که کشش بر روی شبکیه در حال رخ دادن است. هنگامی که زجاجیه به‌طور کامل جدا می‌شود و فشار بر روی شبکیه کاهش می‌یابد، این چشمک‌های نوری باید به‌تدریج از بین بروند.

علت ایجاد چشمک‌ های نوری چیست؟

به‌طور معمول، نور وارد چشم می‌شود و شبکیه را تحریک می‌کند. این تحریک منجر به ایجاد یک پالس الکتریکی می‌شود که عصب بینایی آن را به مغز ارسال می‌کند. سپس مغز این پالس را به‌عنوان نور یا تصویری خاص تفسیر می‌کند.

اگر شبکیه به‌طور مکانیکی تحریک شود (به‌صورت فیزیکی لمس شود یا کشیده شود)، یک پالس الکتریکی مشابه به مغز ارسال می‌شود و این پالس به‌عنوان یک “چشمک” نوری تفسیر می‌شود.

وقتی شبکیه کشیده، پاره یا جدا می‌شود، معمولاً چشمک نوری یا فلاش مشاهده می‌شود. بسته به میزان کشش، پارگی یا جداشدگی، این چشمک‌های نوری ممکن است کوتاه‌مدت باشند یا تا زمانی که شبکیه تعمیر شود، ادامه یابند.

چشمک‌های نوری (فتوپسیا) ممکن است بعد از ضربه به سر که منجر به لرزش ژل زجاجیه داخل چشم می‌شود نیز رخ دهد. در این حالت، این پدیده گاهی “دیدن ستاره‌ ها” نامیده می‌شود.

برخی افراد چشمک‌های نوری را به صورت خطوط شکسته یا “موج‌های حرارتی” در هر دو چشم تجربه می‌کنند که معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشند. این نوع چشمک‌های نوری معمولاً ناشی از اسپاسم عروق خونی در مغز هستند.

اگر سردردی پس از این اختلالات بینایی (شامل چشمک‌های نوری) رخ دهد، به آن “میگرن با اورا” گفته می‌شود. اما اگر چشمک‌ها بدون سردرد رخ دهند، به آن “میگرن چشمی” می‌گویند.

فتوپسیا همچنین می‌تواند علامتی از مسمومیت دیجیتالی

یا سمی ناشی از داروهایی مانند دیگوکسین (برای درمان نارسایی قلبی) باشد.

چگونه از شر مگس‌ پران‌ چشم خلاص شویم؟

این مایع نمکی مشابه زجاجیه طبیعی است و چشم به‌طور طبیعی مایعات جدیدی تولید می‌کند که با گذشت زمان جایگزین آن می‌شود. با این حال، ویتروکتومی می‌تواند منجر به بروز عوارضی مانند جداشدگی شبکیه شود.

اگر به دلیل پارگی شبکیه یا جداشدگی آن تحت عمل جراحی قرار بگیرید، جراح ممکن است برای محافظت بیشتر از شبکیه شما و جلوگیری از جداشدگی‌های آینده، از روش دیگری استفاده کند. این روش می‌تواند شامل چسباندن شبکیه با لیزر یا تزریق حباب گازی درون چشم باشد تا به چشم زمان کافی برای بهبودی داده شود.

همچنین، نوع دیگری از درمان برای مگس‌ پران استفاده از لیزر است. در این روش، از لیزر برای شکستن مگس‌ پران‌ ها و کوچک‌تر کردن آن‌ها استفاده می‌شود تا کمتر مزاحم شوند. با این حال، استفاده از لیزر برای درمان مگس‌ پران‌های چشمی هنوز به‌طور گسترده پذیرفته نشده است و بعضی از متخصصین آن را توصیه نمی‌کنند، زیرا خطر آسیب به شبکیه وجود دارد.

مهم است بدانید که هیچ درمان دارویی یا قطره‌ی چشمی موثری برای از بین بردن مگس‌ پران‌ وجود ندارد. اگر مگس‌ پران‌ها باعث ایجاد اختلال در دید شما نمی‌شوند و چشم‌ پزشک تشخیص داده که مسئله‌ای جدی وجود ندارد، بهتر است صبور باشید. در اغلب موارد، مغز به‌مرور زمان یاد می‌گیرد که آن‌ها را نادیده بگیرد و شما دیگر به‌طور فعال متوجه آن‌ها نخواهید شد.

چه کسی در معرض مگس‌ پران‌ چشم قرار دارد؟

مگس‌ پرا ن‌های چشمی به‌ویژه با افزایش سن شایع‌تر می‌شوند. افراد مسن‌تر از ۵۰ سال، بیشتر احتمال دارد که دچار این مشکل شوند، به‌ویژه اگر نزدیک‌بین باشند.

افراد زیر نیز ممکن است بیش-تر در معرض مگس‌ پران‌ قرار گیرند:

**افرادی که جراحی کاتاراکت (آب مروارید) انجام داده‌اند**: برداشتن عدسی طبیعی چشم و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی، ممکن است باعث تغییرات در زجاجیه شود.

**افراد مبتلا به دیابت**: دیابت ممکن است موجب آسیب به شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) شود که می‌تواند باعث افزایش احتمال مگس‌ پران‌ شود.

**افرادی که التهاب چشمی دارند**: التهاب داخل چشم (یووئیت) می‌تواند موجب تجمع مواد در زجاجیه و افزایش مگس‌ پران‌ شود.

**افرادی که جراحی لیزیک یا PRK انجام داده‌اند**: جراحی‌های اصلاحی بینایی با لیزر ممکن است موجب تغییراتی در زجاجیه شوند.

در بیشتر موارد، مگس‌ پران‌ های چشمی نشانه‌ای از یک مشکل جدی نیستند، اما در برخی موارد، می‌توانند نشانه‌ای از بیماری‌های جدی چشمی باشند که نیاز به درمان فوری دارند.

خلاصه‌ای از مگس‌ پران‌ های چشمی

– مگس‌ پران‌ های چشمی معمولاً نگران‌ کننده نیستند و بیشتر در اثر تغییرات طبیعی در زجاجیه چشم رخ می‌دهند که با افزایش سن شایع‌تر می‌شوند.
– با این حال، اگر مگس‌ پران‌ های ناگهانی یا چشمک‌ های نوری ظاهر شوند، به‌ویژه اگر با کاهش دید همراه باشند، مهم است که به پزشک متخصص مراجعه کنید تا احتمال وجود پارگی یا جداشدگی شبکیه بررسی شود.
– در بسیاری از موارد، مغز به‌ مرور زمان یاد می‌گیرد که مگس‌ پران‌ ها را نادیده بگیرد و آن‌ها کمتر مزاحم خواهند بود. اما در صورت نیاز، جراحی ویتروکتومی یا لیزر درمانی می‌تواند برای از بین بردن آن‌ها استفاده شود.

چگونه از شر مگس‌ پران‌ های چشمی خلاص شویم

بیشتر مگس‌ پران‌ های چشمی و نقاط دیداری، بی‌ضرر هستند و فقط آزاردهنده می‌باشند. بسیاری از مگس‌پران‌ها با گذشت زمان محو می‌شوند و کمتر مزاحم می‌گردند. در اغلب موارد، نیازی به درمان برای مگس‌ پران‌ های چشمی وجود ندارد.

با این حال، مگس‌ پران‌ های بزرگ و مداوم می‌توانند برای برخی از افراد بسیار ناراحت‌ک ننده باشند و آن‌ها به دنبال راه‌هایی برای خلاص شدن از شر مگس‌ پران‌ ها و نقاطی که در میدان دیدشان شناور هستند، بگردند.

در گذشته، تنها روش درمانی برای مگس‌ پران‌ های چشمی، یک عمل جراحی تهاجمی به نام ویتروکتومی بود. در این روش، قسمتی یا تمام  زجاجیه از چشم برداشته می‌شود (به همراه مگس‌ پران‌ هایی که در آن هستند) و با یک مایع استریل شفاف جایگزین می‌گردد.

اما خطرات ویتروکتومی ممکن است بیشتر از فواید آن برای درمان مگس‌ پران‌ های چشمی باشد. این خطرات شامل جداشدگی شبکیه ناشی از جراحی و عفونت‌ های چشمی جدی می‌شود. به ندرت، عمل جراحی ویتروکتومی ممکن است مگس‌ پران‌ های جدید یا حتی بیشتر ایجاد کند. به همین دلیل، بیشتر جراحان چشم ویتروکتومی را برای درمان مگس‌ پران‌ های چشمی توصیه نمی‌کنند.

درمان با لیزر برای مگس‌ پران‌ های چشمی

روش کم‌تهاجمی‌تر دیگری به نام **ویترولیز لیزری** معمولاً جایگزین ایمن‌تری برای ویتروکتومی جهت درمان مگس‌ پران‌ های چشمی است. در این روش که در مطب پزشک انجام می‌شود، یک پرتو لیزر از طریق مردمک به چشم تابیده شده و روی مگس‌ پران‌ های بزرگ متمرکز می‌شود که باعث شکستن آن‌ها یا اغلب بخار شدنشان می‌گردد، تا ناپدید شوند یا کمتر آزاردهنده باشند.

برای تعیین اینکه آیا می‌توانید از ویترولیز لیزری برای خلاص شدن از مگس‌ پران‌ ها بهره‌مند شوید یا خیر، پزشک چشمتان عوامل متعددی را در نظر می‌گیرد، از جمله:

– سن شما
– سرعت شروع علائم
– شکل و ظاهر مگس‌ پران‌ ها
– موقعیت مگس‌ پران‌ ها

مگس‌ پران‌ ها در بیماران زیر ۴۵ سال معمولاً خیلی نزدیک به شبکیه قرار دارند و نمی‌توانند با ویترولیز لیزری به‌طور ایمن درمان شوند. بیمارانی که مگس‌ پران‌ های بزرگ‌تری دارند و این مگس‌ پران‌ ها در فاصله بیشتری از شبکیه قرار دارند، مناسب‌تر برای این روش هستند.

چشم‌ پزشکی که ویترولیز لیزری را انجام می‌دهد همچنین شکل و مرزهای مگس‌ پران‌ های شما را ارزیابی خواهد کرد. مگس‌ پران‌ هایی که مرزهای “نرم” دارند اغلب با موفقیت درمان می‌شوند. همچنین، مگس‌ پران‌ های بزرگی که به‌طور ناگهانی به دلیل جداشدگی خلفی زجاجیه ایجاد شده‌اند، اغلب با موفقیت توسط لیزر درمان می‌شوند.

چه اتفاقی در طول درمان با لیزر می‌افتد؟

ویترولیز لیزری معمولاً بدون درد است و می‌تواند در مطب چشم‌ پزشک انجام شود. درست قبل از درمان، قطره‌های بی‌حسی در چشم شما استفاده می‌شود و یک لنز تماسی ویژه روی چشمتان قرار می‌گیرد. سپس پزشک از طریق یک بیومیکروسکوپ (لامپ شکافی) به‌طور دقیق انرژی لیزر را به سمت مگس‌ پران‌ های مورد درمان هدایت می‌کند.

در طول این فرآیند، ممکن است نقاط تاریکی را مشاهده کنید. این نقاط تکه‌ های شکسته مگس‌ پران‌ ها هستند. درمان می‌تواند تا نیم ساعت طول بکشد، اما معمولاً خیلی کوتاه‌تر است.

در پایان درمان، لنز تماسی برداشته می‌شود، چشم شما با سالین شستشو داده می‌شود و پزشک قطره‌های ضد التهابی به کار می‌برد. ممکن است قطره‌های اضافی برای استفاده در خانه برای شما تجویز شود.

گاهی اوقات، ممکن است بلافاصله پس از درمان، نقاط تاریکی مشاهده کنید. این‌ها حباب‌های گاز کوچک هستند که به‌ سرعت حل می‌شوند. همچنین ممکن است کمی ناراحتی، قرمزی یا تاری دید بلافاصله پس از درمان داشته باشید. این اثرات معمول هستند و معمولاً مانع بازگشت شما به فعالیت‌های عادی بلافاصله بعد از ویترولیز لیزری نمی‌شوند.

پزشک شما معمولاً یک جلسه پیگیری برای روز بعد برنامه‌ریزی می‌کند. در آن زمان، ممکن است به یک درمان دوم نیاز داشته باشید.

اگر مگس‌ پران‌ های بزرگ و مداوم شما را آزار می‌دهند، از پزشک چشمتان بپرسید که آیا ویترولیز لیزری می‌تواند گزینه‌ی درمانی خوبی برای شما باشد یا خیر.

به یاد داشته باشید، ظهور ناگهانی تعداد زیادی از مگس‌ پران‌ های چشمی، به‌ویژه اگر با چشمک‌ های نوری یا سایر اختلالات بینایی همراه باشد، می‌تواند نشان‌دهنده جداشدگی شبکیه یا سایر مشکلات جدی چشمی باشد. اگر به‌طور ناگهانی مگس‌پران‌های جدیدی می‌بینید، بدون تأخیر به پزشک چشمتان مراجعه کنید.

 

این مقاله صرفا جهت آگاهی شما خوانندگان عزیز ترجمه و منتشر شده. در نظر داشته باشید شما همیشه برای درمان های موثر باید تحت نظر پزشک متخصص قرار بگیرید.

عینک سپید.

سایر مقالات ما

ثبت دیگاه شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *